Sun. Aug 14th, 2022
Thế giới

Cách đây 5 tháng, Tổng thống Joe Biden tuyên bố “nước Mỹ đã trở lại” trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên tới châu Âu. Nhưng từ đó đến nay, hàng loạt sự kiện đã xảy ra khiến các đồng minh nghi ngờ liệu kỷ nguyên “nước Mỹ trên hết” thời ông Trump có thực sự kết thúc hay không.

Trong chuyến công du lần thứ hai tới Lục địa già để tham dự các hội nghị thượng đỉnh G20 và COP26 lần lượt diễn ra tại Rome và Scotland, Tổng thống Biden phải tìm cách trấn an các đồng minh rằng Washington vẫn ở đây, tiếp tục sát cánh cùng họ, theo AP.

Kỳ vọng và thất vọng

Chuyến công du châu Âu của Tổng thống Biden diễn ra trong bối cảnh chính quyền của ông đang bế tắc trong việc thúc đẩy các dự luật kinh tế-xã hội quan trọng.

Nhà Trắng cho rằng các đồng minh hiểu rõ sự phức tạp trong quá trình lập pháp của Mỹ và sẽ không quá quan tâm khi dự luật bị cản trở.

Tuy nhiên, kết quả thăm dò cử tri cho thấy sự ủng hộ dành cho ông Biden ngày càng đi xuống là điều mà các đồng minh không thể bỏ qua, bởi nó báo hiệu sự trở lại của đảng Cộng hòa trong bầu cử giữa nhiệm kỳ 2022, hay thậm chí là sự trở lại của cựu Tổng thống Donald Trump – hoặc một người chia sẻ “tư tưởng Trump” – vào năm 2024.

Dưới con mắt của các quan chức Nhà Trắng, các đồng minh của Mỹ đã phải hứng chịu những tổn thất lớn dưới thời chính quyền tiền nhiệm và chính quyền Biden đang khắc phục hậu quả.

Nhà Trắng cho biết các đồng minh muốn ông Biden cam kết nhiều nhất có thể trong tiến trình khôi phục liên minh xuyên Đại Tây Dương vì họ không chắc liệu nhà tư tưởng Trump có thể lên nắm quyền sau năm 2024 hay không.

“Thông điệp’Sự trở lại của nước Mỹ’ đã tạo ra nhiều kỳ vọng vào việc tái khởi động liên minh xuyên Đại Tây Dương. Tôi nghĩ rằng có quá nhiều hy vọng rằng chúng ta có thể đơn giản hóa việc chuyển sang một trang mới sau 4 năm cầm quyền”, Benjamin Haddad, chuyên gia tại tổ chức tư vấn chính sách của Hội đồng Đại Tây Dương nhận định. “

Thế giới

Tổng thống Biden và lãnh đạo Anh, Pháp, Đức chuẩn bị tham dự cuộc họp về Iran. Ảnh: Reuters.

Ông Biden từng hứa hẹn rằng kỷ nguyên “nước Mỹ trên hết” của ông Trump đã qua và Mỹ sẽ hợp tác nhiều hơn với tư cách là một đối tác dễ đoán hơn.

Nhưng quyết định của Tổng thống Biden đã khiến nhiều đồng minh thất vọng và trở thành cái cớ để đảng Cộng hòa chỉ trích. Đáng chú ý nhất là chiến dịch rút quân hỗn loạn khỏi Afghanistan và thỏa thuận thành lập liên minh AUKUS đã dẫn đến xích mích nghiêm trọng với Pháp và EU.

Tuy nhiên, ông Biden đã khiến các đồng minh Ba Lan và Ukraine thất vọng khi dỡ bỏ lệnh cấm vận đối với các công ty Đức tham gia dự án đường ống dẫn khí đốt Nord Stream 2.

Trước đó, Mỹ đã nhiều lần gọi tuyến đường ống nối từ Nga tới Đức này là mối đe dọa đối với an ninh năng lượng của châu Âu. Dòng chảy phương Bắc 2 khiến lục địa già phụ thuộc nhiều hơn vào khí đốt của Nga, qua đó giúp Moscow gia tăng sức ép chính trị đối với nước láng giềng yếu kém của mình.

Nhưng việc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các công ty Đức sẽ khiến chính quyền của ông Biden xung đột với Berlin, một trong những đồng minh quan trọng nhất của Washington.

Các đồng minh châu Âu cũng không hài lòng với việc chính quyền Biden hạn chế nhập cảnh đối với những người đến từ các nước EU do đại dịch Covid-19.

Bước đầu

Tại cuộc họp G20 ở Rome, Tổng thống Biden đã thực hiện một số bước đầu tiên. Ngày 30/10, Washington và Brussels đã đạt được thỏa thuận chấm dứt mâu thuẫn xung quanh việc áp thuế trừng phạt đối với nhôm và thép nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU).

Việc áp thuế chống nhôm và thép do cựu Tổng thống Trump khởi xướng từ năm 2018 đã dẫn đến các biện pháp trả đũa của EU. Các loại thuế này vẫn chưa được bãi bỏ hoàn toàn. Một lượng nhôm và thép nhất định của EU sẽ được nhập khẩu miễn thuế vào Mỹ để đổi lấy việc EU chấm dứt các biện pháp trả đũa.

Lúc này, dự luật phát triển kinh tế xã hội trị giá 1,75 nghìn tỷ USD do chính quyền ông Biden đề xuất, trong đó có khoản chi 600 tỷ USD ngăn chặn biến đổi khí hậu, vẫn chưa được thông qua.

Sự bế tắc của dự luật này sẽ chỉ làm sâu sắc thêm ấn tượng của các đồng minh trước thềm COP26 rằng chính sách của Mỹ dễ thay đổi và những ưu tiên chính sách của Tổng thống có thể bị lật đổ bởi người kế nhiệm.

Dự kiến, đảng Dân chủ sẽ đưa dự luật này ra bỏ phiếu vào ngày 2/11, trước khi ông Biden có bài phát biểu tại COP26. Nhưng không có gì đảm bảo rằng dự luật có thể được thông qua.

Đặc phái viên Mỹ về biến đổi khí hậu John Kerry cho rằng, nếu dự luật không được Quốc hội thông qua, tác động sẽ tương tự khi ông Trump rút Mỹ khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

Phát biểu trong cuộc thảo luận kín tại Hạ viện trước khi ông Biden lên đường tới Rome, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi cho biết Mỹ có thể thông qua một dự luật tài trợ cho các biện pháp chống biến đổi khí hậu. Vị trí này sẽ giúp Tổng thống Biden nhận được sự tin tưởng của các đối tác quốc tế khi tham dự COP26.

“Phần còn lại của thế giới đang hoài nghi về khả năng hoạt động trơn tru của chính phủ chúng tôi”, Tổng thống Biden nói với các nghị sĩ.

Thế giới

Tổng thống Biden bắt tay Tổng thống Macron. Ảnh: Reuters.

Tại Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Rome cũng như COP26 ở Glasgow, ông Biden đã phải nỗ lực để chứng minh hành động của mình.

Ngày 30/10, ông Biden đã có cuộc gặp với các nhà lãnh đạo Anh, Pháp và Đức để thảo luận về chiến lược đối phó với vấn đề hạt nhân của Iran. Cuộc gặp 4 bên hoàn toàn trái ngược với cách tiếp cận của cựu Tổng thống Trump khi ông đối đầu với các đồng minh châu Âu.

Tổng thống Biden cũng đã có cuộc gặp riêng với Tổng thống Emmanuel Macron nhằm xoa dịu nước Pháp, chấm dứt mâu thuẫn do thỏa thuận Aukus khiến Paris thiệt hại hàng chục tỷ USD do mất hợp đồng tàu ngầm.

“Với cá nhân tôi, đây là sự khởi đầu của quá trình xây dựng lòng tin và sự tin tưởng mà chúng ta đang xây dựng”, Tổng thống Macron nói với ông Biden.

Theo chuyên gia khoa học chính trị William Howell thuộc Đại học Chicago, những thách thức mà Tổng thống Biden phải đối mặt chủ yếu đến từ thực trạng của chính trường Mỹ chứ không phải do ông thiếu các kỹ năng chính. Trị hoặc hỗ trợ trong nước.

“Sự bế tắc, phân cực và mất lòng tin điển hình trong chính trường Mỹ sẽ khiến các nhà lãnh đạo nước ngoài phải cân nhắc trước khi tham gia những cam kết dài hạn, tốn kém với chúng ta”, ông Howell nói.

Trước đó, Tổng thống Biden đã dẫn đầu một cuộc đàm phán dẫn đến thỏa thuận thiết lập mức thuế tối thiểu toàn cầu cho các công ty đa quốc gia nhằm giúp ngăn chặn các doanh nghiệp chuyển lợi nhuận sang các thiên đường thuế. Trốn tránh nghĩa vụ thuế.

Nhưng cho đến nay, Quốc hội Mỹ vẫn chưa thông qua luật thực hiện chính sách thuế tối thiểu này.

Duy Anh

Leave a Reply

Your email address will not be published.