Wed. Jul 6th, 2022

“”

Trong cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc, một trong những mục tiêu chiến lược mà Mỹ đánh phá là hệ thống giao thông, kho tàng, bến cảng của ta. Trên Quốc lộ 1A, nhiều vị trí quan trọng như cầu Hàm Rồng, cầu Hoàng Mai, cầu Bùng, cầu Cấm, phà Bến Thủy… đã bị bom đạn ác liệt của không quân Mỹ đánh phá. Hàng hóa liên tục bị ách tắc do địch phong tỏa cả ngày lẫn đêm. Chính vì vậy, tuyến đường 15A (hay còn gọi là đường 30) hiện nay được xác định là tuyến vận tải chiến lược quan trọng hàng đầu.

Tuyến 15A xuất phát từ Văn Mai (Thanh Hóa) đi qua Nghệ An đến La Khê, Hương Khê (Hà Tĩnh) để vào Nam. Đường qua Nghệ An dài 147 km, từ Nghĩa Sơn (Nghĩa Đàn) đến Tân Kỳ, qua Trường Đông, Giang Sơn đến thị trấn Đô Lương. Từ thị trấn Đô Lương, con đường chia làm hai nhánh, một nhánh đi Thanh Chương, dọc tuyến đường này vào mùa mưa bão, các phương tiện đi lại gặp nhiều khó khăn do nhiều ngầm, suối, cầu nội đồng. Đặc biệt, đoạn qua Rú Nguộc, huyện Thanh Chương rất hiểm trở, mặt đường hẹp, một bên là vách núi, một bên là vực sâu, pháo binh, nếu gặp máy bay Mỹ đánh phá thì bộ đội sẽ tiến lên. Đường lùi rất nguy hiểm.

Thế giới

Bộ đội và thanh niên xung phong họp bàn phương án bảo vệ Truông Bồn. Ảnh: Tư liệu

Nhánh còn lại hướng về Truông Bồn, Mỹ Sơn (Đô Lương), rồi xuống Nam Đàn ngắn hơn, nền đường tốt hơn, thuận lợi hơn, đường khuất dưới những tán cây xanh được che khuất bởi núi rừng nên tầm nhìn bị hạn chế bởi máy bay địch. Trên nhánh đường này, Truông Bồn là vị trí chiến lược.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Kim. Hoàng Hồng Nga, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội trong bài viết: Hội thảo khoa học “Truông Bồn-Giá trị lịch sử, bảo tồn và phát huy” do UBND tỉnh Nghệ An tổ chức năm 2018 đã gửi “Truông Bồn-Vị trí trong tầm nhìn chiến lược của Đảng trên con đường Trường Sơn huyền thoại” nhân kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Truông Bồn phân tích, Truông Bồn là nơi duy nhất nối liền mạch máu giao thông: Cột mốc Km 0, đường mòn Hồ Chí Minh, Quốc lộ 1A, Quốc lộ 7, Quốc lộ 34 chi viện cho chiến trường miền Nam.

Chính vì vậy, Truông Bồn được không quân Mỹ coi là một trong những “điểm tắc nghẽn lý tưởng” ở vị trí “họng” vận tải mặt đất, với con đường độc đạo chỉ dài khoảng 5km. Mỹ đã trút “mưa bom, bão đạn”, biến Truông Bồn thành” tọa độ lửa”. Bởi nếu Trường đông, đồng nghĩa với việc bóp nghẹt giao thông, nhiều tuyến chi viện cho chiến trường sẽ bị phong tỏa.

Tuy nhiên, với quyết tâm không để không quân Mỹ cản trở đoàn xe và lực lượng tiến ra tiền tuyến, các lực lượng làm nhiệm vụ trên “tuyến đường sắt” đã triển khai nhiều biện pháp bảo đảm giao thông thông suốt. Bảo vệ đoàn xe, bảo vệ con đường chiến lược đã trở thành nhiệm vụ cấp bách của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta.

Thực hiện chủ trương của Quân ủy Trung ương, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 đã điều động thêm các đơn vị pháo phòng không của Quân khu trực tiếp xây dựng trận địa đánh địch từ Tân Kỳ đến Đồng Lộc, Bến Thủy. Tỉnh ủy Nghệ An chủ trương xây dựng lực lượng thanh niên xung phong, các “tiểu đội thép”,” tiểu đội thép”… chiến đấu, phục vụ chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và huyết mạch giao thông.

Thế giới

Trung đội 2 (Trung đội cảm tử), Đại đội 317, Đội 65, Tổng đội Thanh niên xung phong Nghệ An đang san lấp hố bom Truông Bồn. Ảnh: Phùng Triều/TTXVN

Ngày 26-8-1968, Ban chỉ huy lực lượng bảo đảm giao thông thống nhất được thành lập tại Truông Bồn, Đồng Lộc, Bến Thủy, Long Đại. Thay mặt Trung ương, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Phan Trọng Tuệ và Tư lệnh Đoàn 559 Đồng Sỹ Nguyên chỉ đạo: “Truông Bồn là đầu mối giao thông ở đây, cũng là máu thịt thống nhất trong cơ thể, kiên quyết ngăn chặn dòng chảy”.

Lực lượng chủ lực đảm bảo giao thông ở Truông Bồn là Đại đội Thanh niên xung phong, chủ công là Đại đội 317 và 304 thuộc Tổng đội 65 TNXP Nghệ An. Lực lượng TNXP ở đây được chia thành 18 tiểu đội, trong đó có 7 trung đội của Đại đội 317, làm nhiệm vụ san lấp hố bom, sửa chữa đường giao thông, bảo đảm cho các phương tiện qua lại.

“Không thể ép buộc người Việt Nam từ bỏ ý chí…”

Lực lượng đứng chân chiến đấu trên “đường sắt” Truông Bồn là những thanh niên, cô gái tuổi mười tám, đôi mươi đã anh dũng chiến đấu ngày đêm với máy bay địch, không sợ mất mát, hy sinh. Tất cả sẵn sàng xông lên mặt trận, ngụy trang hàng hóa, đánh lạc hướng địch, san lấp hố bom, rà phá bom mìn, nổ chậm, xây dựng hệ thống biển báo sinh hoạt cho pháo vượt qua trong đêm. Các anh, các chị sẵn sàng đương đầu với sự hy sinh, với bom đạn, lấy thân mình làm “sào sống” để dẫn đường cho xe vượt qua. Ngày 31-10-1968, trong một ngày đối mặt với bom đạn của kẻ thù, dọn đường cho xe ra mặt trận, toàn bộ 13 chiến sĩ của Đại đội TNXP 317 đã anh dũng hy sinh. Máu của quân và dân ta đã đổ xuống “tọa độ lửa”, đưa 94.000 lượt xe vượt Truông Bồn, góp phần vào chiến thắng của miền Nam.

Thế giới

Đoàn công tác đã nghe thuyết minh về sự hy sinh anh dũng của 13 chiến sĩ TNXP tại Truông Bồn. Ảnh: THANH DUY

Nhìn lại cuộc chiến tranh Việt Nam, nhiều người ở bên kia chiến tuyến đã phải thừa nhận rằng bom đạn không thể chinh phục được ý chí của dân tộc ta. Nếu ai đã xem bộ phim tài liệu dài 13 tập “Việt Nam-Lịch sử truyền hình” của nhà sử học, nhà báo Stanley Karnow-một kiệt tác điểm lại cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam-thì rõ ràng Washington ném bom miền Bắc là để thừa nhận thất bại của họ trong cuộc chiến.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ William Bundy (1917-2000) dưới thời chính quyền Lyndon Johnson cho biết: “Chúng tôi chưa bao giờ nghĩ rằng vụ đánh bom sẽ nhanh chóng có hiệu quả. Nhưng ném bom sẽ cắt đứt mọi cuộc xâm lược vào miền Nam và ngăn chặn quân tiếp viện. Nhưng bất chấp bom đạn trút xuống, từng đơn vị bộ đội, xe tải vẫn bám sát. Nhà ngoại giao George Bauer (1909-1994)-Thứ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ từ năm 1961 đến năm 1966; Là giám đốc nghiên cứu các điểm ném bom chiến lược của Mỹ vào cuối Thế chiến II, ông tin chắc rằng người Việt Nam không thể từ bỏ ý chí của mình chỉ bằng cách ném bom miền Bắc. Thay vào đó, trong bộ phim “Việt Nam-Lịch sử truyền hình”, George Bauer nói:” Chúng tôi đã khiến họ xích lại gần nhau hơn bao giờ hết”.

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nhìn lại lịch sử qua góc nhìn của người trong cuộc và bằng chứng càng cảm nhận sâu sắc hơn cuộc chiến đấu ác liệt, hy sinh, gian khổ của quân và dân ta tại Truông Bồn. . Hơn hết, chiến thắng Truông Bồn là kết tinh cao đẹp nhất của tinh thần đoàn kết, yêu nước, ý chí đấu tranh chống ngoại xâm; Lòng dũng cảm, phẩm giá, lương tâm và khát vọng hòa bình.

Thế giới

Toàn cảnh Khu di tích lịch sử Truông Bồn. Ảnh: THANH CƯỜNG

Thành Duy

Leave a Reply

Your email address will not be published.