Wed. Jul 6th, 2022

Thống kê của Đại học Johns Hopkins (Mỹ) cho thấy, tính đến sáng 2-11 (giờ Việt Nam), thế giới ghi nhận gần 248 triệu ca nhiễm Covid-19 và hơn 5 triệu ca tử vong. Mỹ, Liên minh châu Âu, Anh và Brazil-tất cả các nước có thu nhập trên trung bình hoặc cao-chiếm 1/8 dân số thế giới, nhưng lại chiếm gần một nửa tổng số ca tử vong. Riêng Mỹ đã có hơn 740.000 ca tử vong, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Trên toàn cầu, Covid-19 hiện là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ ba sau bệnh tim và đột quỵ.

Hiện WHO và Cơ quan Y tế Anh đang theo dõi và nghiên cứu Ay.4. Biến thể 2 (còn gọi là Delta Plus), đây là một nhánh con của biến thể Delta. Ở giai đoạn này, không có bằng chứng cho thấy Ay.4. 2 kháng vaccine. Trường hợp xấu nhất là AY.4. 2 trở thành biến thể chiếm ưu thế, thay thế tất cả các biến thể khác và khiến đại dịch kéo dài.

Số người chết thực tế có thể là 17 triệu

Trả lời tờ South China Morning Post, Giáo sư Arnaud Fontanet thuộc Viện Pasteur Pháp cho biết, số người chết thực tế có thể cao hơn nhiều so với con số 5 triệu nói trên. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính số ca tử vong do Covid-19 có thể cao gấp 2-3 lần so với báo cáo chính thức vì có nhiều trường hợp bị bỏ sót trong thống kê. Tạp chí The Economist từng dự báo số ca tử vong thực tế sẽ giảm xuống còn khoảng 17 triệu người.

Một hệ lụy khác là đại dịch đã gây ra những thiệt hại chủ quan đối với sức khỏe tinh thần của mỗi người. “Bệnh tật không chỉ là nguyên nhân duy nhất gây tử vong. Căng thẳng tinh thần đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng khi đại dịch kéo dài. Tỷ lệ tự tử ở hai quốc gia châu Á là Nhật Bản và Singapore đã tăng từ 13% lên 16%. Sự cô lập, mất thu nhập và lo sợ đại dịch đã gây ra những tổn thương tinh thần lớn cho người cao tuổi”, giáo sư Fontanet nói.

Thế giới

Nhân viên y tế Mỹ tại một bệnh viện ở Salt Lake City, Utah hồi tháng 7. Ảnh: AP

Giáo sư Fontanet cảnh báo số ca tử vong và nhiễm bệnh vẫn tăng, cho thấy virus đang chuẩn bị bước vào giai đoạn mới. Ông giải thích rằng sự xuất hiện của các chủng virus mới thường được chia thành hai giai đoạn. Đầu tiên là “đại dịch bùng phát”, liên quan đến sự lây lan nhanh chóng của virus ở những người chưa từng bị nhiễm bệnh và khiến nhiều người tử vong. Giai đoạn thứ hai là giai đoạn virus biến thành bệnh đặc hữu, khi cộng đồng xây dựng lớp bảo vệ miễn dịch, buộc virus phải thu hẹp phạm vi lây lan và tránh giết chết vật chủ quá nhanh để tồn tại.

Cầu nối để đẩy nhanh quá trình biến COVID-19 thành dịch bệnh đặc hữu là bao phủ tiêm chủng khẩn cấp. Tiêm vaccine có thể tạo ra kháng thể nhân tạo chống lại virus ở người. Khi dịch COVID-19 bắt đầu bùng phát trên toàn cầu, WHO ước tính tỷ lệ tử vong là 2%. Đến những tháng tiếp theo, con số này tăng lên 7,3% trong tháng 5/2020. Tuy nhiên, nhờ chiến dịch tiêm chủng đại trà, tỷ lệ tử vong đã giảm xuống còn 2,02%, phù hợp với ước tính của WHO.

“Giai đoạn tiếp theo của dịch bệnh sẽ phụ thuộc vào độ bao phủ vaccine của từng quốc gia cũng như hiệu quả của từng loại vaccine. Vài tháng nữa, thế giới có thể đạt ngưỡng an toàn trên diện rộng. Virus vẫn đang lây lan. Mục tiêu hiện nay không còn là loại bỏ virus mà là bảo vệ tốt, ngăn chặn các ca bệnh nặng, không để họ phải nhập viện hoặc tử vong”, giáo sư Fontanet nói.

Chưa tăng được độ phủ vaccine toàn cầu

Theo Giáo sư Leo Yee Sin, Giám đốc Trung tâm Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Singapore, ai cũng biết vaccine là chìa khóa giúp con người kiểm soát COVID-19 lâu dài, nhưng vấn đề lớn nhất cho đến nay vẫn chưa được giải quyết. Trong bối cảnh khoảng 50% dân số thế giới chưa được tiêm chủng, khả năng tiếp cận vaccine không đồng đều.

Mặc dù một số quốc gia đã tiêm chủng cho phần lớn dân số và có kế hoạch tiêm nhắc lại, nhưng nhiều quốc gia khác vẫn thiếu nguồn cung cấp vắc xin. Điều này có nghĩa là khi một số quốc gia kiểm soát được đại dịch thì nhiều quốc gia khác sẽ tiếp tục chìm trong làn sóng lây nhiễm mới.

Bên cạnh đó, một số quốc gia đã mắc phải sai lầm cơ bản là từ chối kêu gọi người dân tiêm chủng đại trà, dẫn đến số ca tử vong đáng tiếc gia tăng. Ông Leo dẫn chứng tình hình dịch bệnh tại Mỹ trong làn sóng lây nhiễm gần đây do biến thể Delta gây ra. Theo đó, các bang miền Tây như California có tỷ lệ tử vong thấp hơn do chính quyền các bang quyết liệt trong việc tiêm chủng bắt buộc, trong khi một số bang khác ở miền Nam lại không quyết liệt. Tiêm phòng hoặc đeo khẩu trang, dẫn đến số ca tử vong hàng loạt trên địa bàn.

“Nếu tất cả các bang của Mỹ đều có tỷ lệ tiêm chủng cao như nhau, hơn 90.000 người có thể được giải cứu. Hành động của giới chức đóng vai trò quan trọng trong việc đẩy lùi dịch bệnh. Trong bối cảnh đại dịch, sự lãnh đạo quyết liệt dựa trên cơ sở khoa học là rất quan trọng”-ông Leo khẳng định.•

VĨ CƯỜNG

Leave a Reply

Your email address will not be published.