Sat. May 21st, 2022

Thôn Thạch Khuyến, xã Xuất Lễ, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn nằm sát biên giới Việt-Trung, bốn bề là đá bao quanh.

Đây là một ngôi làng rất độc đáo, lưu giữ nhiều bí ẩn của vùng biên giới.

Du lịch

Làng đá Thạch Khuyến nhìn từ trên cao

Dựng tường đá chống phỉ báng

Từ thành phố Lạng Sơn đến thôn Thạch Khuyên chỉ mất hơn 50 km theo tỉnh lộ 235, nhưng đi xe thường mất 2 tiếng.

Do đường đầy “ổ voi”,” ổ trâu”, nên chỉ có hai xe đi ngược chiều phải dừng lại để tránh, nhường đường cho từng xe chạy qua.

Ngồi trên phiến đá của già làng đón khách, ông Tăng Văn Hồ (64 tuổi), Trưởng thôn kiêm Bí thư Chi bộ thôn cho biết, đường sá đi lại khó khăn nên dù cách thành phố Lạng Sơn không xa nhưng nơi đây lại có cảnh sắc thiên nhiên. Tất nhiên, không khí rất đẹp nhưng cũng rất khó để phát triển du lịch.

Cuộc sống của Thạch Khuyến nhiều năm nay tự cung tự cấp, sản phẩm mang lại nguồn thu nhập lớn nhất cho người dân nơi đây là cây hồi.

Thạch Khuyến hiện có 115 hộ với 532 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào Nùng, chiếm 60% dân số của bản. Khoảng 20% số nhà ở đây vẫn còn giữ giấy báo nhà (nhà đất), nhưng gần như tất cả đều được bao quanh bởi tường đá.

Du lịch

Nhà báo tường rào đá của người dân làng đá Thạch Khuyến

Xung quanh làng là bức tường đá lớn nhất và dài nhất, bao quanh các ngôi nhà trong làng. Điều kỳ lạ là những bức tường đá này chỉ là những viên đá chồng lên nhau, không hề có vật liệu kết dính nào cả.

Những tảng đá mịn màng hay rêu phong đã tồn tại ở đây hàng trăm năm nay.

“Tổng chiều dài vòng tròn tường đá hơn 1.000 mét. Cha tôi nói khi sinh ra ông cũng có bức tường đá này. Ngày xưa, dân làng làm việc vất vả, đất tốt nên có nhiều lúa, bò, lợn, gà.

Thôn giáp ranh nên nhiều nhóm cướp thường xuyên tấn công thôn để cướp giật. Vì vậy, dân làng đã xây tường đá xung quanh để bảo vệ làng và ngăn chặn bọn cướp.

Chị Hà Thị Bé, ở thôn Thạch Khuyên cho biết thêm, nghe già làng kể lại, trước đây nơi đây là “điểm nóng” về cát tặc, vì là vùng biên giới, rừng cây, heo hút, cư dân trong thôn không đông.

Mỗi lần lâm tặc tràn vào cướp giật, người dân lo tính mạng, rồi trắng tay vì chẳng còn gì. Rồi người ta làm việc vất vả, cay đắng, lo âu từ con số không. Vì vậy, làng quyết tâm xây tường đá.

“Tôi cũng không hiểu tại sao các cụ lại đi tìm nhiều đá như vậy, họ đều mồ côi cả chứ không phải đá tảng để xây bức tường đá lớn như vậy. Bởi nơi đây là đồi núi bao quanh mà đất nhiều hơn đá.

Tôi nghe nói, việc xây dựng bức tường đá đã hoàn thành được 4 năm. Khi thi công xong, lâm tặc không thể tấn công làng được nữa vì móng tường đá rộng 3m, cao 5m, phía trên hàng rào gai tre.

Ngoài ra, trên tường thành còn chuẩn bị nhiều đống đá lớn như đậu, bưởi hay dưa hấu nên khi bị tấn công, dân làng sẽ dùng đá ném.

“Chúng tôi lớn lên bằng đá, có chuyện lâm tặc tấn công, tường đá bảo vệ dân làng”, bà Bé nói.

Nhà không cần khóa, mời rượu thay trà

Du lịch

Một góc làng đá Thạch Khuyến. Ảnh: VNN

Ký ức về những tên cướp tấn công người dân Thạch Khuyên giờ đã xa vời. Nơi đây giờ đã yên bình, cuộc sống dường như tách rời khỏi vòng quay của đồng tiền.

Anh Lương Văn Bắc, cán bộ văn hóa xã Xuất Lễ cho biết, từng chống lại bọn cướp, nhưng khi tiếp xúc với người dân Thạch Khuyên, ai cũng cảm thấy nhẹ nhàng, trầm lắng và mến khách.

“Khách đến mời khách nhậu, Thạch Khuyên cũng như đàn ông trong vùng thường uống rượu.

Ông Hảo giải thích, rượu thủ công trong làng rất nhẹ nên trong nhà Thạch Khuyên thường có chai rượu, có khi không có nút, vì có nút, dù sao cũng phải mở ra, khách đến mời. “Hơn thế nữa.

Sau chén rượu đón khách, trưởng thôn kiêm bí thư chi bộ đã gắn bó hơn 30 năm nhưng chưa tìm được người thay thế, dường như cởi mở hơn.

Nhìn những bức tường đá rêu phong, ông Hảo tâm sự, vì cuộc sống của người dân an toàn, không lo bị tấn công nên người dân trong thôn bắt đầu lấy đá trên tường để xây nhà, làm chuồng trại. . Những bức tường đá bị mất dần sẽ được ông Hào chăm sóc trong thời gian tới.

“Hàng năm, xã và thôn vẫn tổ chức tuyên truyền, vận động các hộ dân bố trí đá mới thay thế đá cũ, đá vỡ, không dùng đá làm công việc khác để giữ gìn vẻ đẹp của làng đá lâu dài.

Tuy nhiên, vẻ đẹp của làng đá cổ này vẫn đứng trước nguy cơ mai một do tốc độ xây dựng bê tông theo nhu cầu phát triển kinh tế và nhà ở của người dân trong làng.

Theo ông Bắc, có những khó khăn nhất định trong việc bảo tồn làng đá cổ Thạch Khuyên.

“Do nguồn lực của xã có hạn, làng cổ này chưa được xếp hạng di tích nên việc bảo tồn và phát huy giá trị rất khó khăn.

Bên cạnh đó, những ngôi nhà cổ, công trình đá như báo cáo đều thuộc sở hữu của các hộ dân, họ có quyền sửa chữa, cải tạo để đảm bảo điều kiện sinh hoạt nên chúng tôi rất khó vận động họ giữ lại”, ông Bắc nói.

Theo ông Bắc, trong thời gian tới, địa phương sẽ tổ chức các hoạt động quảng bá, kêu gọi các tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng, cải tạo cảnh quan làng đá; đề nghị huyện có chính sách, giải pháp bảo tồn nhà cổ.

đồng thời sẽ tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức để người dân địa phương có ý thức gìn giữ, bảo tồn di sản quý báu của làng đá.

“Thời gian gần đây, ngày càng có nhiều du khách đến với làng đá, trong đó có du khách quốc tế đến làng đá tham quan, họ rất ngạc nhiên khi thấy những bức tường đá ở đây chỉ là những tảng đá mồ côi xếp chồng lên nhau.

Tuy nhiên, làng đá chưa có cơ sở lưu trú, đường sá đi lại ở đây cũng khó khăn nên khó thu hút khách du lịch trong thời gian dài.

Thời gian qua, UBND huyện Cao Lộc đã tổ chức nhiều cuộc khảo sát để rà soát, nghiên cứu khai thác tiềm năng du lịch và giới thiệu việc liên kết làng đá Thạch Khuyến với các điểm du lịch khác trên địa bàn. Huyện cũng đang xây dựng kế hoạch bảo tồn và phát huy “Làng quốc phòng, nhà pháo đài-làng đá Thạch Khuyên” giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030.

Khánh Gia

Leave a Reply

Your email address will not be published.