Sat. Aug 13th, 2022
Công nghệ

Các nhà khoa học không cam kết xếp hạng. Ảnh: Diệp An

Theo TS Lê Văn Út, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, các tiêu chí để đánh giá mức độ trích dẫn khoa học của nhà nghiên cứu bao gồm tổng số trích dẫn được chuẩn hóa, chỉ số H (H-index), chỉ số đồng tác giả (HM-index), chỉ số trích dẫn theo vị trí tác giả, chỉ số tự trích dẫn và không tự trích dẫn. “Như vậy, có thể thấy mức độ trích dẫn khoa học khá toàn diện chứ không chỉ là tổng số trích dẫn khoa học của các nhà nghiên cứu”, ông nói.

TS Phạm Hiệp, Giám đốc nghiên cứu, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Giáo dục EdLab châu Á cho rằng, bất kỳ bảng xếp hạng nào cũng sẽ có những thiếu sót nhất định và có thể có sai sót khi đo lường. Nhưng các tiêu chí trong phương pháp đánh giá đưa ra những con số cụ thể chứ không phải là những nhận định cảm tính nên vẫn có ý nghĩa. Điều này không có nghĩa là các nhà khoa học không có tên trong danh sách không tốt bằng các nhà khoa học có tên trong danh sách. “Các nhà khoa học nghiêm túc thực ra rất đơn giản. Điều họ quan tâm nhất là cái hay mà họ tìm thấy trong nghiên cứu. Bài tập về nhà, chỉ số HIndex, giải thưởng, thứ hạng… là những điều họ cần biết và quan tâm vì đó là những công cụ, quy tắc… Sự nghiệp của họ cần, nhưng chắc chắn không phải là điều họ quan tâm nhất. Vì vậy, hãy để các nhà khoa học làm khoa học”, ông Hiệp nói.

TS Lê Văn Út, Đại học Tôn Đức Thắng cho biết, nghiên cứu này được trích dẫn cao và ứng dụng vào thực tiễn để phát triển thành công nghệ, chính sách giúp ích cho đời sống hoặc có giá trị thương mại. Thương mại cao thường là hai khái niệm khác nhau. Số lượng trích dẫn khoa học mới chỉ dừng lại ở việc xác định công trình nghiên cứu, còn trích dẫn cao chưa phải là yếu tố quyết định giá trị đích thực của công trình nghiên cứu.

Là người có tên trong danh sách trên, GS, TS Nguyễn Đình Đức (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, chỉ số trích dẫn không phải là chỉ số duy nhất để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhà khoa học, mà ở đây là chỉ số rất quan trọng và đôi khi là quan trọng nhất. Theo ông, nếu không trích dẫn kết quả nghiên cứu của một nhà nghiên cứu thì không thể nói rằng nhà nghiên cứu đó có ảnh hưởng trong cộng đồng khoa học.

Nội lực Việt Nam

Từ số liệu công bố trên tạp chí PLOS Biology, TS Út cho biết, trong số 100.000 nhà khoa học được trích dẫn hàng đầu thế giới, có hai danh sách được quan tâm, đó là danh sách các nhà nghiên cứu có trích dẫn khoa học. Thành tích suốt đời và qua từng năm.

Ông cho biết, trong số các nhà nghiên cứu trên thế giới trích dẫn một số lượng lớn các bài báo khoa học thì số lượng các nhà nghiên cứu Việt Nam tăng mạnh. Về đội ngũ giảng viên cơ hữu Việt Nam (nghiên cứu nội lực) đang làm việc tại Việt Nam, đến năm 2021, Việt Nam có 22 nhà nghiên cứu nằm trong danh sách 100.000 nhà nghiên cứu hàng đầu có trích dẫn khoa học. Thành tích trọn đời đứng đầu thế giới, thành tích năm gần nhất lần lượt là 65 người. Kết quả này đã tạo ra bước đột phá rất đáng kể trong việc nhận diện, thông qua việc trích dẫn khoa học các kết quả nghiên cứu của các nhà nghiên cứu nội tại Việt Nam.

Năm 2019, không có nhà nghiên cứu nội bộ nào của Việt Nam lọt vào danh sách thành tựu trọn đời, chỉ có 10 người lọt vào danh sách thành tựu hằng năm. Các nhà nghiên cứu nội bộ Việt Nam trong danh sách thành tựu trọn đời là những người có trình độ cao về công bố và trích dẫn khoa học; Kết quả này bền vững và ổn định hơn.

NGHIÊM HUÊ

Leave a Reply

Your email address will not be published.