Wed. Jul 6th, 2022

Đà Lạt cần những nhà hoạch định chính sách tỉnh táo, không thể đánh đổi việc phát triển kinh tế trước mắt bằng mọi giá. Không thể vội vàng quyết định những vấn đề nhạy cảm ảnh hưởng đến tương lai của thành phố

Quản lý - Quy hoạch

Khu vực đồi Dinh-một di tích lịch sử trong những ngày đầu hình thành đô thị do người Pháp thiết kế, là một mảng xanh hiếm hoi còn sót lại giữa lòng thành phố Đà Lạt. Ảnh: Quốc Tuấn

Chúng ta cũng không thể đổ lỗi cho các kiến trúc sư nước ngoài, khi họ tham gia ý tưởng thì rõ ràng nhất họ phải đáp ứng được yêu cầu của cuộc thi. Tuy nhiên, ngay từ khâu quy hoạch, việc đề xuất, hay nói đúng hơn là xây dựng dịch vụ lưu trú trên đỉnh núi Dinh, một di tích lịch sử trong những năm đầu hình thành đô thị do người Pháp thiết kế, tạo ra những mảng xanh hiếm hoi còn lại ở trung tâm Đà Lạt là một sai lầm (khía cạnh này chúng tôi đã phân tích nhiều lần trong các ý kiến khi Đà Lạt vừa công bố quy hoạch 1/500 trung tâm Đà Lạt).

Những rủi ro mà Đà Lạt sẽ phải đối mặt

Nếu cố gắng tìm cách xây dựng theo thiết kế trên, Đà Lạt sẽ phải đối mặt với những nguy cơ sau:

Nguy cơ phá vỡ cảnh quan: Đồi Dinh Tỉnh trưởng bị đè lên khối khách sạn cao 28m, chiếm không gian quá rộng, phần lớn sẽ làm mất đi chân trời yên bình của khu vực núi Dinh và cảnh quan đại ngàn Đà Lạt từ hồ Xuân Hương lên đỉnh Langbiang, không có cảnh quan được định vị bài bản như ban đầu của các nhà quy hoạch người Pháp. Với tỷ lệ rất nhỏ, cây long não cổ thụ bị mất đi, tòa nhà Dinh Tỉnh trưởng bị đẩy vào môi trường lạ (không phải là tòa nhà văn hóa) trên nóc khách sạn, công chúng không thể tiếp cận được.

Nguy cơ tạo thành đô thị nén: Thiết kế mới của Đồi Dinh sẽ tạo áp lực cho khu vực Hòa Bình hiện đang quá tải. Khi những tòa nhà cao tầng như khách sạn này được xây dựng ở điểm cao nhất trong lòng đồi Dinh thì trong tương lai sẽ còn nhiều công trình khác tiếp tục cắm vào lõi di sản Hòa Bình. Những nét mới khiến Đà Lạt bị dồn nén như Sài Gòn, làm mất đi cái hồn của một thành phố có giá trị đặc biệt như Đà Lạt.

Quản lý - Quy hoạch

Đồi Dinh Tỉnh trưởng bị đè lên khối khách sạn cao 28m, chiếm không gian quá rộng, chiếm tỷ lệ lớn sẽ làm mất đi chân trời yên bình của đồi Dinh và cảnh quan chung của Đà Lạt. Ảnh: Hình 1 kiến trúc khu vực đồi Dinh Tỉnh trưởng được lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng lựa chọn

Nguy cơ có tiền lệ xấu: Nếu bỏ qua những giá trị bền vững, lâu dài sau những nhận định của dư luận và giới chuyên môn, khách sạn trên đồi Dinh vẫn mọc lên như nấm thì đó sẽ là một trường hợp điển hình. Hình ảnh Đà Lạt rất dễ vi phạm Luật Di sản văn hóa. Ngay cả khi cuối cùng được hợp thức hóa để không vi phạm pháp luật thì đây vẫn là tiền lệ xấu đối với một thành phố có giá trị di sản nhưng không chịu chạy theo kinh tế.

Trường hợp đồi Dinh sẽ gây nguy cơ cho các di sản khác: Để có thể phá hủy di sản, người ta không chăm sóc để làm xuống cấp, rồi lấy cớ “kiến trúc cũ lộn xộn, mất mỹ quan”. Tại các đô thị, những công trình cũ có nguy cơ sụp đổ, những công trình lâu ngày không thể khai thác… “đã bị phá vỡ và thay thế bằng những công trình xa lạ, thiếu bản sắc, thiếu tính đặc trưng.

Quản lý - Quy hoạch

Giải pháp cho núi Dinh và Đà Lạt

Trước mắt, cần có giải pháp giữ nguyên Tòa nhà Chính phủ trong một tổ hợp chung. Các cơ sở mới lớn (khu dịch vụ lưu trú, kiến trúc hiện đại) phải rời khỏi trung tâm. Trả lại không gian lịch sử và thảm xanh. đầu tư tôn tạo, giới thiệu các nét văn hóa, cộng đồng. Tìm phương tiện giao thông trên đồi Dinh để đưa nơi đây đến gần hơn với cộng đồng.

Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, Tổng hội Xây dựng Việt Nam, Hội Di sản văn hóa Việt Nam và Cục Di sản văn hóa-Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần có tiếng nói, tham mưu cho tỉnh Lâm Đồng điều chỉnh Quy hoạch 1/500, đối chiếu với Quy hoạch 1/2.000, xem xét tính khả thi và xem xét các công trình di sản, công trình có giá trị để có định hướng bảo tồn. Tồn kho phù hợp. . .

Quản lý - Quy hoạch

Sở Văn hóa, Du lịch và Thể thao Lâm Đồng từng có văn bản nêu rõ Dinh Toàn quyền là một trong những biệt thự gắn liền với di tích, lịch sử, chính trị, văn hóa theo Luật Di sản văn hóa. Của các tổ chức, cá nhân; Biệt thự có giá trị kiến trúc đặc trưng. Ảnh: Quốc Tuấn

Về quy hoạch tổng thể, nên tham khảo kinh nghiệm của Paris khi quy hoạch khu vực La Defense (khu đô thị mới) để giảm tải và giữ cho khu vực cổ của Paris hoàn toàn sạch sẽ. Chính vì quan điểm quy hoạch này mà Paris có hai khu vực hấp dẫn không kém bởi cả hai đều có những đặc điểm riêng mà người Paris gọi là “di sản cũ” và “di sản mới”. Hay Putrajaya của Malaysia, được xây dựng ở phía Nam Kuala Lumpur vào năm 1995 để giảm tải cho thủ đô. Hiện nay, ngoài hành trình đến Kuala Lumpur, còn có tuyến du lịch đến thành phố mới Putrajaya. . . Có như vậy, Đà Lạt mới có thể tạo ra một hoặc nhiều “di sản mới”, thay vì bây giờ lấy” di sản cũ “làm di sản gốc mang lại giá trị cho Đà Lạt.

Từ những giá trị cốt lõi của Đà Lạt, những tiềm năng thực sự và những tiêu chí cần đạt được khi phát triển. Chắc chắn Đà Lạt sẽ có những quyết sách sáng suốt hơn, phù hợp hơn với đặc thù của thành phố, đáp ứng yêu cầu của chính quyền, người dân và du khách.

Quản lý - Quy hoạch

Hội thảo “Suy nghĩ về tương lai Đà Lạt từ tranh luận trên núi Dinh” do người dân thành phố và Hội Bảo tồn Di sản Việt Nam phối hợp tổ chức với sự tham gia của các chuyên gia quy hoạch, kiến trúc sư, luật sư, đại diện các tổ chức/dự án nghiên cứu lịch sử, văn hóa, kiến trúc, bảo tồn di sản đô thị. . . Ảnh: Trung Dũng

Lựa chọn cách xử lý di sản như thế nào sẽ thể hiện sự văn minh của thành phố, sự nhạy bén, nhân văn và tầm nhìn của người lãnh đạo. Không thể đánh mất giá trị bền vững của thành phố vì lợi ích kinh tế trước mắt. Sự thiếu phân tích và giải pháp nóng vội của thành phố Đà Lạt có thể dẫn đến những sai phạm không thể sửa chữa.

Vì vậy, đã đến lúc các cơ quan hoạch định chính sách cần bình tĩnh và trách nhiệm hơn! Thành quả nào cũng phải hy sinh, nhưng sự hy sinh này của Đà Lạt sẽ là một mất mát lớn, không chỉ của Đà Lạt mà còn của tất cả chúng ta-một thành phố không có sức hấp dẫn.

PGSTSKTS.

Một số ý kiến về quy hoạch dân cư đô thị Đà Lạt

Kiến trúc sư. Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam Trần Ngọc Chính: “Hiện nay, khu vực trung tâm Hòa Bình thực sự nhếch nhách; công trình Nhà hát xập xệ, không có giá trị kiến trúc. Tòa nhà Chính phủ hiện đang xuống cấp. Hiện nay, không gian cảnh quan khu vực núi Dinh chưa được khai thác, sử dụng, làm mất đi hiệu quả sử dụng đất, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị, nhất là khu vực trung tâm thành phố…”.

GSTSKTS. Hoàng Đạo Kính: “Phải giữ trung tâm-hạt nhân của thành phố Đà Lạt, hồ Xuân Hương và vùng đất xung quanh tránh xa các công trình xây dựng mới như trung tâm thương mại (đã hoàn thành), như dự án xây dựng khách sạn lớn trong khuôn viên Dinh Tỉnh trưởng… Không thể xây dựng di sản đô thị. Lịch sử đã tạo dựng và bảo tồn Đà Lạt-thành phố di sản. Đà Lạt đang đứng trước nguy cơ tiền bạc, chỉ có thể trở thành thành phố có di sản đô thị…”.

TSKTS. Ngô Viết Nam Sơn: “Không gian của Hòa Bình đã đạt đến tốc độ bão hòa, nên chỉnh trang để trả lại không gian xanh, chứ không nên tôn tạo các tòa nhà cao tầng. Các tòa nhà cao tầng ở đây chỉ tính đến số mét vuông cần đạt, nhưng sẽ làm tổn hại đến cảnh quan tổng thể và gây áp lực lớn lên hạ tầng, gây thiệt hại đến cuộc sống của người dân trong vùng…”.

PGS-TS-KTS. Nguyễn Hồng Thục: “Chính quyền Đà Lạt hiện nay đang nóng ruột phát triển thành phố bằng mọi giá, nhưng cái giá phải trả cho phát triển nóng là biến một thành phố “Tiểu Paris” của Đông Dương, được định dạng là “thành phố trong cây cỏ và cỏ cây trong thành phố” mê hoặc lòng người, trở thành một thành phố phi danh tính – không thể nhận dạng…”.

PGSTSKTS. Phạm Thúy Loan: “Chính quyền Đà Lạt cần hiểu rằng, thành phố này có nhiều yếu tố độc đáo, có tiềm năng trở thành một thành phố di sản, điều rất hiếm có trong số hơn 800 thành phố của Việt Nam hiện nay. Họ có một kho báu quý giá cho sự phát triển đô thị lâu dài, bền vững của người Đà Lạt và cả nước…”.

> > Xem tuyến đường: Quy hoạch Đà Lạt gây tranh cãi

Leave a Reply

Your email address will not be published.