Sat. Sep 24th, 2022
Kinh tế

Doanh nghiệp tư nhân sẽ có nhiều cơ hội đầu tư, phát triển điện sạch. Ảnh: Báo Thanh Niên.

Từ khi có chủ trương xã hội hóa nhiều lĩnh vực, nhiều ngành nghề do các tập đoàn, tổng công ty trực thuộc Nhà nước quản lý, chúng ta đã thấy được sự quan tâm của người dân, cộng đồng xã hội, doanh nghiệp. Hiệu quả của chủ trương xã hội hóa đã được chứng minh là thành công và đạt chuẩn.

Từ chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước theo Nghị định 69, trọng tâm là chính sách khuyến khích xã hội hóa các hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường. /2008/NĐ-CP ngày 30/5/2008 của Chính phủ đã đưa đất nước thoát khỏi tình trạng khô hạn không phù hợp với xu thế phát triển tri thức và đào tạo con người, trở nên linh hoạt và chất lượng hơn.

Do đó, việc xã hội hóa đầu tư xây dựng đường dây tải điện cũng là yêu cầu cấp thiết, là xu thế tất yếu trong phát triển năng lượng tái tạo và an ninh năng lượng hiện nay cũng như trong tương lai. Cách đây hàng chục năm, các nước trong khu vực và thế giới đã áp dụng mô hình này, vừa đảm bảo an ninh năng lượng cho đất nước, vừa luôn trong tình trạng thiếu điện cho sinh hoạt và phát triển kinh tế.

Ở Việt Nam, chúng tôi vẫn đang nghiên cứu xem có nên cho phép doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia vào Điều này do nhiều nguyên nhân khác nhau để đảm bảo thẩm quyền và sự chi phối của ngành điện. Mặc dù chúng ta không thể phủ nhận những đóng góp vô cùng quan trọng của Tập đoàn Điện lực Việt Nam vào sự phát triển chung của đất nước trong 50 năm qua.

Đến năm 2020, hệ thống truyền tải điện quốc gia do Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) quản lý, vận hành có tổng cộng 24.365 km đường dây (gồm 7.503 km đường dây 500kV và 16.862 km đường dây 220kV); 140 trạm biến áp (gồm 28 trạm biến áp 500kV và 112 trạm biến áp 220kV) với tổng dung lượng máy biến áp là 77.613 MVA. Hệ thống truyền tải điện quốc gia đã đi qua hầu hết các tỉnh, thành phố trong cả nước, từng bước kết nối với lưới truyền tải điện của các nước trong khu vực với công nghệ ngày càng hiện đại như đường dây nhiều mạch. Cấp điện áp, cáp ngầm cao áp 220kV, trạm GIS 220kV, trạm biến áp không người trực, hệ thống điều khiển tích hợp máy tính, thiết bị định vị sự cố, giám sát dầu trực tuyến, hệ thống SCADA. . .

Hiện nay, nguồn điện không chỉ là than, thủy điện, điện khí, Việt Nam còn bổ sung thêm các nguồn điện khác, đặc biệt là năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió, khí thiên nhiên hóa lỏng). Khi biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, lượng mưa thất thường, khô hạn, nguồn điện này sẽ dần thay thế nguồn điện hóa thạch gây ô nhiễm, cạn kiệt môi trường, thay thế thủy điện.

Theo đề xuất của Bộ Công Thương trình Thủ tướng Chính phủ về xã hội hóa đường dây truyền tải điện, nhiều nhà đầu tư cho rằng, nếu chúng ta cho phép tư nhân tham gia truyền tải điện thì ngân sách nhà nước sẽ góp phần tạo gánh nặng rất lớn. Cái được lớn nhất khi đầu tư tư nhân vào đây là dựa trên lợi ích chung của toàn xã hội, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Khi không còn độc quyền, nhà đầu tư sẽ phải cân bằng giữa lợi ích của mình và nhu cầu của người tiêu dùng. Khi đó, người tiêu dùng sẽ được tôn trọng và khuyến khích sử dụng các nguồn điện khác nhau một cách hợp lý và tối ưu hơn.

Vấn đề nhà đầu tư bỏ vốn đầu tư và bàn giao cho EVN quản lý, điều tiết để bảo đảm an ninh năng lượng, sau khi bàn giao, câu chuyện phân chia quyền lợi và nghĩa vụ giữa cơ quan quản lý nhà nước và nhà đầu tư cần được xem xét thấu đáo, thỏa đáng và thấu tình đạt lý, có lợi cho cả ba bên: cơ quan quản lý-nhà đầu tư-người sử dụng.

Nhà đầu tư xây dựng đường dây sẽ nhanh hơn Tập đoàn EVN do nhà đầu tư thương lượng trực tiếp với người dân có diện tích đất nơi đường dây đi qua nên việc đền bù giải phóng mặt bằng sẽ linh hoạt. Khi EVN áp dụng giá bồi thường theo khung do Nhà nước quy định. Có thể đưa ra phương án: EVN sẽ được hưởng một phần lợi nhuận trong quản lý, điều tiết điện năng và các vấn đề liên quan đến an ninh năng lượng quốc gia. Nhà đầu tư được hưởng một phần lợi nhuận, tùy thuộc vào việc đàm phán giữa hai bên. Các đơn vị, công ty phải thanh toán chi phí đường truyền do chủ đầu tư đầu tư xây dựng.

Khoản 2 Điều 4 Luật Điện lực quy định: “Nhà nước độc quyền trong hoạt động truyền tải điện” không có nghĩa là Nhà nước cấm tư nhân đầu tư xây dựng đường dây truyền tải điện. Do đó, cần thực hiện các nghị định hoặc thông tư có giá trị pháp lý cao. Về “hoạt động truyền tải điện” có bao gồm đầu tư xây dựng, quản lý vận hành thiết bị và tài sản truyền tải điện hay chỉ bao gồm quản lý vận hành thiết bị và tài sản truyền tải điện?

Trên thực tế, dường như càng gây khó khăn cho các nhà đầu tư, khiến các quy hoạch của Chính phủ, Bộ Công Thương và ngành điện không thể thực hiện được. Nói chung, để hoàn thành các thủ tục cho các dự án điện, chính quyền địa phương phải phê duyệt đầu tư (chủ trương khảo sát). Chủ đầu tư phải làm việc với hầu hết các sở, ngành, đơn vị của tỉnh, huyện, xã. Thời hạn không dưới 18 tháng. Sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chủ đầu tư phải làm việc với các hộ dân trong vùng quy hoạch để thỏa thuận chuyển nhượng đất do người dân quản lý cho chủ đầu tư. Sau khi hoàn thiện hồ sơ, chủ đầu tư gửi về Bộ Công Thương và các Sở Công Thương để thẩm định trước khi gửi đến không dưới 12 cơ quan, đơn vị thẩm định để góp ý. Hành trình này rất mất thời gian và công sức. Chỉ 1/12 đơn vị tham gia có ý kiến khác, dự án sẽ tự động chậm lại và thời gian tiếp tục kéo dài. Rất may là tất cả các bộ, ngành chức năng sẽ chờ Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, phê duyệt bổ sung và quy hoạch điện. Tóm lại, để thực hiện dự án phải mất từ 3-5 năm.

Theo văn bản mới của Bộ Công Thương và Tổng cục Điện lực về đấu thầu giá điện, hồ sơ mời thầu phải có ít nhất 5 nhà đầu tư tham gia. Điều này khiến nhà đầu tư gặp nhiều khó khăn hơn trong việc hoàn thiện mọi thủ tục, tốn kém tiền bạc, thời gian và công sức. Khi đấu giá điện, một trong các nhà thầu trả giá thấp nhất và trúng thầu. Nhà thầu trúng thầu buộc phải mua lại dự án đã hoàn thành và được cấp có thẩm quyền phê duyệt của chủ đầu tư. Hình thành việc mua bán hồ sơ, mua bán dự án, điều này sẽ trái với quy định của chính quyền địa phương và Nghị định của Chính phủ.

Nghiên cứu dự thảo Quy hoạch điện VIII của Bộ Công Thương, lấy ý kiến các bộ, ban, ngành, các chuyên gia, nhà đầu tư và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, chúng tôi thấy rằng, nội dung dự thảo văn kiện không bám sát và không thực hiện đúng Nghị quyết 55/NQ-TW của Bộ Chính trị về định hướng phát triển năng lượng tái tạo đến năm 2045, trái với cam kết của Thủ tướng Chính phủ đã ký Hiệp định cắt giảm khí. Lượng khí thải cácbon (CO2). Ban soạn thảo tiếp tục tăng công suất than, nhiệt điện và giảm mạnh năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió, khí thiên nhiên hóa lỏng).

Động thái này của Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến các cam kết của Việt Nam với thế giới, làm suy yếu thế mạnh của khu vực miền Trung và các địa phương có lợi thế tự nhiên của Việt Nam. Đơn cử như tỉnh Ninh Thuận là một trong 5 tỉnh miền Trung có năng lượng mặt trời và điện gió mạnh nhất Việt Nam nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung.

Nếu cắt giảm nguồn năng lượng tái tạo này và điều chỉnh lưới điện truyền tải đã được phê duyệt sẽ gây ra những hệ lụy bất lợi, tiêu cực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế của các địa phương và các vùng, miền, các tổ chức tín dụng. Các ứng dụng lớn như Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển châu Á ADB… đều cảnh báo sẽ không tài trợ cho Việt Nam. Nghiêm trọng hơn, đến thời điểm này, Bộ Công Thương vẫn chưa ban hành giá điện mặt trời và điện gió, trong khi Quyết định 11/2017/QĐ-TTg về giá điện đã hết hiệu lực từ ngày 30/6/2019, khiến các nhà đầu tư bị lỗ, thua lỗ nặng về vốn.

Để đất nước phát triển, cần có chính sách thông thoáng, xóa bỏ tư duy độc quyền để đa dạng hóa nguồn năng lượng. Loại bỏ các văn bản quy phạm pháp luật chồng chéo, thiếu thống nhất về kinh phí, giảm đầu mối thẩm Tạo điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư tiết kiệm thời gian, kinh phí, sớm triển khai và hoàn thành xây dựng dự án. Điều này cũng giảm áp lực cho ngân sách Nhà nước nói chung và Tập đoàn Điện lực Việt Nam nói riêng. Mục tiêu cuối cùng là phục vụ tốt hơn đời sống nhân dân, các nhà máy, xí nghiệp, đơn vị sản xuất kinh doanh kế thừa nguồn năng lượng sạch, ổn định, bán với giá phù hợp với kinh tế thị trường. định hướng xã hội chủ nghĩa.

Nguyễn Hoài BắcViệt kiều Ca-na-đa

Leave a Reply

Your email address will not be published.