Wed. Jul 6th, 2022
Điện ảnh - Truyền hình

Thời gian qua, dự thảo sửa đổi Luật Điện ảnh đã thu hút sự quan tâm của các nhà làm phim. Theo các nhà làm phim, còn nhiều bất cập, Luật Điện ảnh cần được đổi mới, thay đổi để phù hợp với thực tế và góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành.

Trao đổi với Zing về vấn đề này, nhà sản xuất, đạo diễn Quang Huy cho biết nội dung chính mà anh muốn đề xuất thay đổi là cơ chế làm việc của Hội đồng thẩm định phim.

Hội đồng thẩm định hoạt động theo cơ chế một chiều

Theo quy định, để được cấp phép một bộ phim phải được sự đồng ý của Hội đồng thẩm định. Họ cũng có quyền yêu cầu các nhà làm phim chỉnh sửa, chỉnh sửa nếu thấy có những phần không phù hợp. Các nhà làm phim không có quyền trao đổi, bày tỏ quan điểm hay khiếu nại cho đến khi Hội đồng thẩm định đưa ra quyết định. Tôi cho rằng đây là cơ chế một chiều, không công bằng với các nhà làm phim.

Trong điều kiện của Việt Nam hiện nay, tôi cho rằng khó có thể bỏ qua cơ chế kiểm duyệt phim. Nhưng làm thế nào để kiểm duyệt mà không ảnh hưởng đến sự phát triển của bộ phim. Nếu không thể bỏ qua việc tiền kiểm, chỉ kiểm duyệt nhãn phân loại độ tuổi mà không can thiệp vào việc chỉnh sửa sơ sài nội dung phim, trước hết tôi cho rằng nên có sự thay đổi trong cơ cấu Hội đồng thẩm định phim.

Điện ảnh - Truyền hình

Đạo diễn Quang Huy trong sự kiện ra mắt phim Trái tim quái vật. Ảnh: CGV.

Cụ thể, cần đa dạng hóa thành phần Hội đồng thẩm định với sự tham gia của nhiều nhà làm phim, nhà sản xuất, đại diện các nhà hát thương mại… Họ là những người có tiếng nói, làm việc chặt chẽ với ngành công nghiệp điện ảnh, đồng cảm với các nhà làm phim để cân bằng giữa rủi ro và cơ hội trong phim và đưa ra quyết định.

Hội đồng duyệt phim đã có cái nhìn thiếu tính xây dựng đối với ngành điện ảnh, thay vào đó là tâm lý “chặt chém” những gì được cho là rủi ro mà không quan tâm đến số phận của bộ phim và những người làm phim.

Thành phần hội đồng thẩm định cần đa dạng ở nhiều vùng miền hoặc am hiểu văn hóa địa phương. Cho đến nay, thành phần của Hội đồng chiếm đa số ở miền Bắc. Theo đó, Hội đồng thẩm định sẽ không quen thuộc với một số nền văn hóa Nam Bộ, miền Trung hay Tây Nguyên. Đã có một bộ phim bị yêu cầu cắt điện thoại của ông bố miền Nam với cậu con trai trưởng thành “Anh, em” vì “phản cảm, không phù hợp với thuần phong mỹ tục”.

Trong khi đó, đây là nét văn hóa địa phương rất phổ biến của người dân nông thôn Nam Bộ. Hơn nữa, hầu hết các phim đều do một doanh nghiệp ở TP Hồ Chí Minh sản xuất, tại sao lại không có hội đồng ở đây?

Để công bằng hơn với các nhà làm phim, tôi đề nghị minh bạch với các thành viên hội đồng thẩm định và có cơ chế đối thoại, công khai thông tin với báo chí và khán giả trước khi đưa ra quyết định chính thức về số phận của bộ phim. Hiểu những gì đã xảy ra với công việc. Những người làm phim chúng tôi hầu như không biết anh chị em trong hội đồng là ai, nếu phim có vấn đề gì thì chúng tôi cũng không thể gặp gỡ, nói chuyện được.

Cắt cảnh, nhà sản xuất có thể lỗ hàng chục tỷ đồng

Hội đồng thẩm định có thể dễ dàng yêu cầu xóa cảnh mà họ cho là không phù hợp, trong khi chỉ có vài dòng phê bình trong biên bản kiểm duyệt, đề nghị xóa cảnh vì phản cảm, đề nghị xóa “vài câu”. “Trong lời thoại hoặc cắt bỏ hoàn toàn hầu hết các đường nét nhân vật.

Trước đó, dư luận và báo chí thường xuyên cắt phim “đáng thương, đáng thương” vì cho rằng điều đó đồng nghĩa với việc nhà sản xuất đã bỏ ra bao nhiêu tiền và công sức. Ngay cả các nhà làm phim cũng sử dụng lập luận này khi than khóc.

Tôi muốn sửa lại như thế này, phim mất vài phút chứ không phải mất vài trăm triệu hay hàng tỷ đồng. Với những bộ phim 100 phút, người làm phim thường quay 150-200 phút trở lên rồi quay lại dựng phim, đó là chuyện bình thường.

Điều nghiệt ngã ở đây là trong ngành sản xuất phim chỉ có hai vị trí có năng lực và quyền biên tập, gồm biên tập viên và đạo diễn hoặc nhà sản xuất. Một bản dựng phim tốt có thể phụ thuộc vào quyết định cắt bớt các cảnh, đảo ngược thứ tự các cảnh, sắp xếp lại thứ tự các cảnh để biến một bộ phim từ một bộ phim hay thành một bộ phim hay, hoặc cứu một bộ phim có vẻ như thảm họa thành một bộ phim hay. Thay vào đó, một bản dựng phim tồi tệ sẽ cắt một bộ phim hay thành thảm họa.

Như vậy, giám định viên đang đưa ra những quyết định chuyên môn rất cao chứ không chỉ là quản lý nhà nước. Khi một cảnh phim hay lời thoại bị cắt bớt, khán giả khó hiểu. Lâu nay, khán giả chê phim Việt vụng về, phi logic.

Nó giống như một cuốn sách giáo khoa bị cắt bỏ vài trang, học sinh hiểu bài như thế nào. Điều này sẽ khiến bộ phim có nhiều khả năng thất bại, nguy cơ mất hàng chục tỷ đồng của nhà sản xuất vì khán giả cho rằng họ không hiểu hoặc không nhìn thấy logic.

Hội đồng duyệt phim đã xem phim, đã hiểu phim nên nói cắt từng phần với suy nghĩ “thể loại nào cũng không hiểu, dễ hiểu”. Nhưng khán giả lần đầu xem phim, họ cho rằng đó là một bộ phim thiếu sót.

Quyết định của hội đồng có thể ảnh hưởng đến số phận của các nhà sản xuất, công ty và gia đình các nhà làm phim vì nhiều người phải thế chấp nhà để làm dự án. Nhưng tôi tin rằng hầu hết các quyết định không hoàn toàn do luật xây dựng mà do suy diễn cảm tính.

Đúng là luật quy định thẩm quyền của hội đồng xét duyệt, nhưng thực hiện như thế nào, làm sao để các nhà làm phim thuyết phục với quyết định của mình. Vấn đề quan trọng là giảm xung đột giữa các nhà làm phim và cơ quan quản lý. Theo tôi, các nhà quản lý phải giúp đỡ các nhà làm phim tốt hơn chứ không phải cản trở, gây khó khăn.

So với phim truyền hình dài tập, phim điện ảnh trực tuyến bị kiểm soát chặt chẽ hơn. So với các ngành nghệ thuật khác như âm nhạc, cơ chế quản lý điện ảnh dường như lạc hậu.

Điện ảnh - Truyền hình

Victor Vũ và diễn viên trong phim Thiên thần hộ mệnh. Ảnh: CGV.

Tôi đã làm rất nhiều chương trình, MV, chương trình, cơ chế kiểm duyệt bây giờ thông thoáng hơn. Cơ quan quản lý có thể đến các địa điểm đã được phê duyệt. Thủ tục nào khó quá, họ sẽ lướt qua video qua hội nghị, có khi qua lời hứa của ban tổ chức.

Thông thường có sự đối thoại giữa nhà sản xuất và cơ quan quản lý và có sự quan tâm, ủng hộ rất sâu sắc. Trong khi đó, sản xuất phim tốn kém và rủi ro hơn nhiều so với thực hiện các chương trình ca nhạc, trong khi sự hỗ trợ của các cơ quan quản lý lại rất ít.

Các nhà làm phim tư nhân đang nuôi sống thị trường, giúp ngành công nghiệp điện ảnh phát triển. Nếu họ không được hỗ trợ hoặc làm phim thì ngành công nghiệp này sẽ đi về đâu? Chúng tôi sẽ đến rạp Việt Nam để xem những bộ phim mang đậm văn hóa, ngôn ngữ nước ngoài.

Chúng ta đã góp phần bảo vệ người Việt Nam trong sân khấu Việt Nam, cũng chấp nhận quá nhiều rủi ro nhưng rất đơn độc, hầu như không có dịch vụ hành chính công để giảm bớt sự bất tiện, tiện lợi. Môi trường hoạt động thông thoáng như các ngành văn hóa khác.

Các nhà làm phim Việt Nam bị đối xử bất công

Từ xưa đến nay, chưa có nhà làm phim nào làm tác phẩm với ý đồ xấu, cũng không có ai bỏ ra hàng chục tỷ đồng để làm phim bị ném đá. Như trong quá khứ, kiểm duyệt phim, tôi tự hỏi liệu chúng ta đang quản lý rủi ro hay cơ hội.

Người quản lý dường như đang nhìn đoàn làm phim một cách mạo hiểm, luôn coi chúng tôi như những tên tội phạm tiềm tàng, có khả năng mang đến những điều tồi tệ. Trong khi 90% phim nước ngoài về Việt Nam đã được duyệt, nhiều phim Việt Nam phải chỉnh sửa trước khi phát hành. Tại sao các nhà làm phim Việt Nam lại thiệt thòi như vậy. Tôi thấy các nhà làm phim trong nước bị đối xử không công bằng.

Điện ảnh - Truyền hình

Cảnh trong phim Bẫy ngọt ngào.

Tôi đồng tình với việc cần có sự quản lý chặt chẽ về văn hóa để ổn định chính trị, xã hội trong thời kỳ đất nước chuyển đổi. Nhưng bây giờ là năm 2021, thời gian qua, đất nước đã đạt được những thành tựu đáng kể, GDP tăng trưởng ấn tượng. Ngay cả trong năm đại dịch 2020, chúng ta vẫn là nước tăng trưởng dương hiếm hoi trong khu vực.

Thời gian gần đây, các ngành kinh tế, thậm chí cả Chính phủ và các cơ quan hành chính công đang tiến hành chuyển đổi số để giảm phiền hà cho người dân và hội nhập quốc tế. Song song với công nghiệp hóa nông nghiệp, điện ảnh cần có cơ hội phát triển thành một ngành công nghiệp, cạnh tranh sòng phẳng với phim nước ngoài ngay trên sân nhà.

Căn cứ vào các nền điện ảnh lớn như châu Âu, Mỹ, Hàn Quốc… có thể thấy, công nghiệp hóa điện ảnh không chỉ là cơ hội cho điện ảnh Việt Nam mà còn góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới, là cơ hội cho điện ảnh Việt Nam. Ngành du lịch, ẩm thực, thời trang.

Chúng tôi là những người bỏ tiền ra đầu tư theo Luật Doanh nghiệp, được Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Luật Thuế cấp phép, chấp hành nghiêm pháp luật về thuế, tạo việc làm và đóng thuế thu nhập cá nhân cho các bạn. Nghệ sĩ, nhân viên.

Chúng tôi cam kết bảo vệ tiếng Việt chứ không chỉ là những bộ phim có phụ đề tiếng Việt bằng ngoại ngữ và văn hóa. Chúng ta không tiềm ẩn tội phạm nhưng phải quản lý rủi ro như thời gian qua, cần ổn định trật tự xã hội.

Không ai tạo ra những doanh nghiệp vi phạm pháp luật, chống đối chế độ, xúc phạm người xem để mạo hiểm vốn đầu tư của mình. Chúng ta xứng đáng với dịch vụ hành chính công tốt để tiếp tục xây dựng rạp chiếu phim. Giảm thiểu những rủi ro trên đồng nghĩa với việc ngành công nghiệp điện ảnh sẽ gia tăng cơ hội và đóng góp nhiều giá trị hơn cho xã hội.

Chúng tôi là doanh nghiệp mong muốn tuân thủ nghiêm pháp luật, chỉ cần có sự trao đổi cởi mở giữa các nhà làm phim và các nhà làm phim, tôi tin hai bên có thể đồng hành, xây dựng nền điện ảnh Việt Nam. Như câu nói: “Khi chúng ta gạt bỏ những khác biệt, chúng ta sẽ làm được những điều tuyệt vời”. đối thoại, đồng hành, không để tồn tại nhiều bất đồng, bất cập như hiện nay.

Quang Huy

Leave a Reply

Your email address will not be published.