Wed. Jul 6th, 2022
Giáo dục

Giảng viên có chức danh giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ được kéo dài thời gian làm việc (ảnh chụp trước ngày 27/4). Ảnh: Diệp An

Trong dự thảo quy định, giảng viên có chức danh giáo sư, phó giáo sư (GS, PGS) và tiến sĩ (TS) là giảng viên cơ hữu trong các cơ sở giáo dục đại học (ĐH). Lao động kể từ khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định. Thời gian kéo dài do cơ sở giáo dục đại học quyết định.

PGS.TS Trần Quang Tiến, Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam kiến nghị Bộ GD-ĐT cho phép các trường ĐH công lập tuyển giảng viên có trình độ cao ngoài độ tuổi lao động và phải được công nhận là giảng viên cơ hữu. Đây là sự bình đẳng giữa khu vực công và tư theo lộ trình công nhận quyền tự chủ toàn diện của các trường đại học công lập.

“Thực tế, số giảng viên này có nhiều lựa chọn sau khi nghỉ hưu và tiếp tục làm việc tại các trường tư thục (không hạn chế), do đó, muốn duy trì được điều này cần có cơ chế chính sách thu nhập tốt. Linh hoạt theo hướng coi trọng kết quả hơn là hạn chế hành chính. Ông Tiến cho biết, nhiệm vụ của họ là tập trung đào tạo khoa học và sau đại học, hướng dẫn giảng viên trẻ. Theo ông, thời gian qua, số lượng tiến sĩ của các trường tăng nhanh nhưng vẫn còn nhiều trường có tỷ lệ giáo viên có trình độ tiến sĩ chưa đạt chuẩn quốc gia, nhất là ở các cơ sở giáo dục nghiên cứu. Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa đưa ra quy định, từ năm 2022, mỗi ngành đào tạo đại học cần 5 tiến sĩ, như vậy các trường cần nhiều tiến sĩ ít nhất trong 10 năm tới.

Ngay cả khi có bằng tiến sĩ cũng cần tiếp tục phấn đấu, phát huy năng lực học tập và kinh nghiệm, tiếp cận các thành tựu khoa học. Giảng viên có học hàm, học vị cao cấp sẽ hỗ trợ tốt cho công tác đào tạo, định hướng giảng viên trẻ. “Do đó, việc kéo dài thời gian làm việc của giáo viên có trình độ cao sẽ không ảnh hưởng nhiều đến cơ hội việc làm của thanh niên. Hiện nay, xu hướng chuyển đổi nghề lớn, quy mô đào tạo ngày càng tăng, các trường đầu tư ngày càng nhiều cho khoa học, hợp tác nhiều hơn với doanh nghiệp nên nhu cầu nhân lực của các cơ sở giáo dục vẫn cao. Cao, nhất là tiến sĩ. Bên cạnh đó, nhu cầu của thị trường lao động chủ yếu đến từ khu vực doanh nghiệp với nhiều chính sách ưu đãi, thu nhập cao nên thanh niên có nhiều lựa chọn nếu đáp ứng được. “

Cần có điều kiện

Giáo sư Trần Đức Viên, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, các nước phát triển hầu như không có quy định về tuổi nghỉ hưu do các ngành, lĩnh vực có nhiều lao động trí óc, trong đó có quản lý việc làm. Chỉ khi nào nhà khoa học cảm thấy mệt mỏi (sức khỏe giảm sút, thể lực giảm sút), chán nản (hết đam mê) hoặc năng suất lao động giảm sút thì mới được nghỉ phép. Tuy nhiên, trong điều kiện của Việt Nam, ông Viện cho rằng cần có những quy định cụ thể như chỉ giữ lại những nhà khoa học có năng suất lao động cao để tránh kéo dài thời gian làm việc với tất cả các giảng viên đến tuổi nghỉ hưu. Bởi dù có kinh nghiệm nhưng nhiều người có khả năng giao tiếp kém do bản thân họ không có nền tảng nghiên cứu khoa học vững chắc.

“Vì vậy, tôi cho rằng thời gian cộng tác với những người có bằng sáng chế, phát minh hay công bố khoa học trên các tạp chí khoa học uy tín (ISI, Scopus) nên kéo dài thêm ít nhất 25-30 bài báo. Và tác giả sách do các nhà xuất bản có uy tín ở nước ngoài xuất bản, trong đó có ít nhất 5-10 bài là tác giả chính hoặc người phụ trách chính, ít nhất 5 bài trong 5 năm gần nhất và 1 bài trong 3 năm gần nhất. “Nếu ai đến tuổi nghỉ hưu thì cũng giữ lại, trong khi nhiều người rất yếu, không biết tiếng Anh, không tham khảo được tài liệu sẽ làm giảm chất lượng giáo dục đại học,” ông Viện nói.

PGS.TS Huỳnh Văn Chương, Chủ tịch Hội đồng Đại học Huế cho rằng, cần có mức trần để kéo dài thời gian làm việc. Ví dụ, tiến sĩ, phó giáo sư có thể làm việc đến 68 tuổi; Độ tuổi làm việc của giáo sư có thể lên đến 70 hoặc 72 tuổi. Bên cạnh đó, cần có điều kiện ràng buộc khi kéo dài thời gian công tác, không nhất thiết phải kéo dài hết tiến sĩ, phó giáo sư, giáo sư. Ông Chương cho rằng, nếu kéo dài thời gian chỉ để dạy và sử dụng tên cơ hữu, giữ ngành, mở ngành thì không cần thiết. Việc kéo dài thời gian cần ưu tiên cho những giảng viên thực sự có nhiều cơ hội và khả năng tham gia hoặc có đủ điều kiện để chủ trì các nhóm nghiên cứu mạnh, chủ trì thực hiện các đề tài lớn.

“Việc tự quyết định điều kiện, thời gian làm việc thể hiện quyền tự chủ của các trường đại học và phụ thuộc vào khả năng tài chính của từng cơ sở đào tạo. Tuy nhiên, Nghị định cũng cần có quy định khung để thống nhất” một mặt bằng chung “trên phạm vi cả nước.

NGHIÊM HUÊ

Leave a Reply

Your email address will not be published.